آیا با شهر یزد آشنایی دارید؟؟؟

یزد شهر زیبایی‌ها، شهر اصالت و فرهنگ، شهری که از گذشتگان برای ما به یادگار مانده. این شهر را همه با نام شهر بادگیر‌ها می‌شناسند زیرا که در گذشته خانه‌ای یافت نمی‌شد که در ساخت آن بادگیری به کار نرفته باشد. آغاز شکوفایی این شهر را می‌توان از زمان اتابکان دانست. شهر یزد به دلیل معماری تاریخی ارزشمند و بافت سنتی دست نخورده‌اش در ۱۸ تیرماه سال ۱۳۹۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

شهرستان یزد در دره‌ای خشک واقع شده ‌است. این شهرستان از سمت شمال به شهرستان‌ میبد، از شرق به شهرستان‌های اردکان و بافق، از غرب به استان اصفهان و از جنوب به شهرستان تفت، ابرکوه و مهریز محدود می‌شود

یزد با قرارگیری در فلات ایران دارای نامناسب ترین آب و هوا می‌باشد. بارش اندک باران و تبخیر شدید، نزدیکی با کویر نمک با گرمای بسیار و نوسان شدید درجه حرارت باعث شده که یزد یکی از خشک‌ترین مناطق ایران گردد.

یزد

تاریخچه و اصالت شهر یزد

بهرام گور دستور داد در این سرزمین شهری بسازند و چون به نام یزدان می‌ساخت آن را «یزدان گرد» نام نهاد. چون بهرام گور درگذشت یزدگرد به پادشاهی رسید. وی دو پسر داشت و یزد را به دو فرزندش بخشید و آن دو نیز شهر را بین خود تقسیم کردند. زمانی که انوشیروان به حکومت رسید، یزد را به دختر خود «مهرنگار» بخشید و وی را از مداین به یزد فرستاد و در آنجا ساختمان‌های زیادی ساخت. پس از انوشیروان،  خسروپرویز به پادشاهی رسید. وی نیز ولایت یزد را به دو دختر خود بخشید.

ایران دخت دختر انوشیروان بعد از اینکه به سلطنت رسید. نماینده‌ای به یزد فرستاد و دستور داد که بر عمارت و آبادی یزد بیفزاید. بعد از آن اتابکان یزد نیز نزدیک به ۱۴۰ سال بر این خطه حکومت کردند.

یزد

 مسجد جامع یزد ، شاهکار معماری ایرانی

مسجد جامع یزد با بزرگترین سردر ورودی، بسان نگین درخشنده‌ای در دل کویر است. شیوه معماری، قوس‌های دلنشین، گلدسته‌های باوقار و زیبا، نقوش ناب، این مسجد را به یکی از چند مسجد ممتاز و نمونه ایران تبدیل کرده است.

مسجد جامع یزد ، در قرن 6 هجری قمری به دستور گرشاسب از نوادگان علاء الدوله کالنجار ساخته شد. بنای کنونی مسجد، از آثار سید رکن الدین محمد قاضی است. هنر معماری بی‌نظیر ایرانی در گچ کاری، شبستان، صحن، گنبد، کاشی‌کاری و مناره‌های برافراشته آن جلوه‌گر است.

مسجد جامع یزد

 آثار هنری چند سده، در مسجد جامع یزد

زیباترین بخش بنا را می‌توان مجموعه‌ای ایوان و گنبدخانه و فضاهای پیرامون آن نام برد. نمای ایوان رفیع با مجموعه‌ایی از زیباترین تزیینات کاشی معرق و نقوش اسلیمی و گیاهی و نیز گره چینی پوشانده شده است.

این تزیینات همراه با آجرهای ضربی و نقوشی معقلی و کتیبه‌های کاشی و معرق و کوفی بنایی مجموعه‌ایی بدیع و خیره کننده آفریده که تحسین هر بیننده‌ای را بر می‌انگیزد.

مسجد جامع یزد یکی از مساجد نادری است که آثار هنری چند سده را از سلجوقیان تا تیموریان و حتی دوره‌های بعدی را در خود جای داده است. و از نظر مقایسه ارزش‌های هنری دوره‌های مختلف با یکدیگر بسیار مورد اهمیت است.

یزد

گذری در یزد – باغ دولت آباد

باغ دولت آباد یزد، یکی از باغ‌های بزرگ ایران است که در سال 1160 ه.ق و هم زمان با حکومت زندیه توسط محمدتقی خان بنا گردیده است. خان مذکور ابتدا قناتی به نام دولت آباد ایجاد کرد که ده فرسنگ دنباله آن بود. سپس از آب قنات باغ دولت آباد را به وجود آورد و در آن، چند دست عمارت و حوض‌ها و جدول‌های آب متعدد در فضای باغ ساخت.

شاخص اصلی این باغ بادگیر هشت ضلعی مرتفع آن با ارتفاع 33.8 متر بلندترین بادگیر جهان شناخته شده است و باعث می‌شود باد در هر جهت به راحتی و به سرعت به قسمت زیرین هدایت شود، از سوی دیگر در زیر این بادگیر حوضی قرار دارد به طوری که با وزیدن باد به سطح آب حوض، هوای خنکی را در داخل بنا ایجاد می‌کند.

یزد

هندسه باغ دولت آباد یزد

هندسه باغ دولت آباد یزد، هندسه منظمی است که سطح باغ را به دو بخش مستطیلی شکل عمود بر هم تفکیک کرده است. محور اصلی باغ، شمال غربی – جنوب غربی، همان محوری است که عمارت سردر را به عمارت هشتی متصل می‌کند.

آبنما که دقیقا بر محور تقارن باغ اندرونی منطبق می‌باشد سطح باغ را به دو کرت مستطیلی متقارن تقسیم می‌کند. عمارت هشتي که در انتهای محور اصلي باغ و متصل به دیوار جنوبي است در واقع کوشك باغ محسوب مي‌شود.

عمارت هشتي دارای سه اتاق بزرگ و حوضخانه‌ای در وسط مي‌باشد. طرح آن شبيه سایر کوشك‌های ایراني است و طبقه فوقاني یك تالار و صفه و منظر دارد.

میدان امیرچخماق یزد

میدان امیرچخماق، اثری از قرن نهم هجری و یادگاری از دوران حکومت امیرچخماق شامی است. جلال الدین امیرچخماق که به دستور شاهرخ تیموری به حکومت یزد رسید، با همراهی همسر خود فاطمه خاتون، آثار بسیاری در یزد بنا کردند.

مهم ترین این آثار مسجد جامع نو بود که هم اکنون نیز برقرار است و به نام مسجد امیرچخماق مشهور است. بانیان در شمال مسجد میدانی ایجاد کردند که اکنون هم پابرجاست و مرکزشهر یزد میباشد.

یزد

امیر چخماق یزد، شاهکار عصر تیموری

میدان امیرچخماق در عصر صفوی هم به همین نام شهرت داشت. در خاور میدان امیرچخماق، بازاری به نام حاجی قنبر وجود دارد. این بازار از بناهای نظام الدین حاجی قنبر جهانشاهی است. این شخص که به امر جهانشاه قره قویونلو به حکومت یزد رسیده بود، آثار دیگری هم در یزد احداث کرد.

بعدها بر سر در این بازار بنای زیبا و بلندی به اسلوب بناهایی که در تکایای یزد دیده می‌شود؛ ساخته شد. این بنای عظیم یکی از معرف‌های شهر یزد است و هنگامی که می‌گویند امیرچخماق مرادشان همین بناست، در حالی که از آثار امیرچخماق نیست.

یزد

الگوی مساجد ایرانی – مسجد جامع فهرج یزد

مسجد جامع فهرج یزد، در روستایی به همین نام در جنوب شرقی شهر یزد و در مسیر بافق قرار دارد. این بنا در بخش قدیمی روستا و در سمت جنوب شرقی فضای مربع شکل کوچکی که به حسینیه معروف می‌باشد، قرار گرفته است.

طرح کلی مسجد از یک شبستان و رواقی به دور یک حیاط مرکزی تشکیل شده است. عمق این شبستان دو دهانه و عمق رواق آن یک دهانه می‌باشد. بر فراز هر دهانه شبستان یک قوس کم خیز تیزه دار، که پاکار آن از سطح جرزهای دو طرف اندکی پیش نشسته وجود دارد.

یزد

ورودیهای مسجد جامع فهرج یزد

در سمت شمال غربی بنا، مناره استوانه‌ای شکل به همراه تعدادی اتاق در کنار آن مشاهده می‌شوند. این مناره که از آجرهای خشتی ساخته شده دارای پلکانی مارپیچ و ورودی آن به داخل رواق باز می‌شود.

ورودی فعلی مسجد در سمت جنوب غربی بنا و دو در ورودی دیگر که یکی باز و دیگری مسدود است، در سمت شرقی مسجد قرار دارند.

شبستان مسجد و هر دو سمت شرقی و غربی آن که در امتداد رواق می‌باشند، بوسیله تاق‌های گهواره‌ای پوشیده شده‌اند. رواق شمالی با نیم گنبدهایی که هر یک از آن ها دارای گوشه‌سازی بیضی شکل کوچکی می‌باشند، مسقف گردیده است.

یزد

 آشنایی با آب انبار شش بادگیر یزد

این آب انبار یکی از جاذبه های دیدنی شهر یزد و مربوط به دوران قاجار است و همان طور که از نام آن مشخص است شش بادگیر دارد که سه بادگیر آن از ابتدا ساخته شده بود و سـه بـادگیر دیگـر بعـدها بـه آن اضـافه شـده اسـت. از اختلاف کم ساخت و مصالح بادگیرها این موضوع را می‌توان تشخیص داد.

این آب انبار به قدمت 180 سال است که در سال 1371 ه. ق بازسازي شد. آب انبار دو ورودي شمالي و جنوبي دارد. راه پله‌هاي ورودي در دو طرف مخزن و در امتداد يکديگر قرار گرفته‌اند.

راه پله‌ها از دو قسمت روباز و سرپوشيده تشکيل شده و سردر ورودي آنها در ابتداي قسمت سرپوشيده قرار دارد. اين آب انبار پنجاه و پنج پله دارد. شير آن نيز در قسمت ورودي شمالي است. ورودي شمالي نسبت به مخزن شير، قرينه ورودي جنوبي است. گنبد آب انبار نیز شکل تخم مرغ مانند دارد.

یزد

خانه ی لاری ها در یزد

یکی از قدیمی ترین خانه‌ها در یزد است که همراه با بادگیر مشهور خود بسیار مورد توجه معماران می‌باشد. این خانه در دوره قاجار ساخته شده. در رابطه با مکان دقیق آن باید گفت که در یزد, خیابان امام خمینی, محله فهادان, مجاور عمارت کلاه فرنگی واقع شده است.

این بنا در فهرست آثار ملی ثبت گردیده است و بسیار مورد اهیمت می باشد. عمارت لاری‌ها در یزد شامل ۶ باب خانه می‌باشد. خانه‌ها دارای نوع و طرح معماری کویری می‌باشند که  در سال ۱۲۸۶ قمری ساخته شده و مالک آن حاج محمد ابراهیم لاری بوده‌ است.

این خانه مساحتی شامل ۱۷۰۰متر و زیر بنائی معادل ۱۲۰۰متر مربع را داراست. این خانه همچون اکثر خانه‌های ساخته شده در یزد، به صورت حیاط مرکزی و ساختمان در چهار جبهه بوده و دارای فضاها و عناصری نظیر، اتاق‌های سه دری و پنج دری، تالار مرکزی با بادگیر، مطبخ و سرداب می‌باشد، این فضا در گذشته با قنات عبوری از محل در ارتباط بوده است.

یزد

آتشکده یزد (آتش ورهرام)

با یورش تازیان به ایران، حیات آتشکده‌ها به صورتی جدی به خطر افتاد و با هرگامی که اعراب به ایران می‌نهادند آتشکده‌ای به خاموشی می‌گرایید و بار دیگر تلاش برای تداوم حیات آتش مقدس شکل گرفت. از جمله‌ی این تلاش‌ها انتقال آتش آتشکده کاریان به یزد بود که در آن زمان کثه نامیده می‌شد.

این آتش در آتشکده‌ی بزرگ شهر افروخته شد. در همان سال‌ها شهر یزد در کنار کثه بنیاد و به تدریج رشد و گسترش یافت. با رشد شهر آتشکده کثه در حدود سال 513 هجری قمری تخریب شد. زرتشیان آتش مقدس خود را به غاری در کوه شگفت یزدان منتقل ساختند.

یزد

آتشکده یزد (آتشکده ورهام )

آتش ورهرام سی سال را در این غار سپری کرد و سپس در روستاهای زرتشتی اطراف یزد جابه جا می‌شد. در سال 750 هجری قمری به روستای ترک آباد و سپس شریف آباد منتقل شد و در سال 1189 هجری قمری سرانجام به شهر یزد بازگردانده و در خانه‌ی کوچکی به صورت پنهانی نگهداری شد.

پس از چند سال، ساختمان مناسبی به همت بهدین نوشیروان جی، کوهیار جی مقیم سورت هندوستان برای آن ساخته شد. تا آن که سرانجام آتشکده یزدان به همت زرتشتیان یزد و پارسیان هند در آبان 1313 خورشیدی توسط انجمن اکابر صاحبان پارسی هندوستان نهاده شد.

ساختمان اصلی در وسط حیاطی بزرگ بر بلندی قرار دارد. حوض مدور و بزرگی در محوطه‌ی ورودی بنا به آن زیبایی خاص بخشیده است. آتش در محفظه‌ای بلندتر از سطح زمین در اتاقی وسیع و دور از تابش خوشید قرار گرفته است.

آتشکده زرتشتیان یزد

شیوه نگهداری آتش در آتشکده زرتشتیان یزد

شیوه نگهداری آتش آتشکده این است که موبد هر روز سه الی پنج بار تعدادی چوب خشک و بادوام مانند چوب بادام و زردآلو را که کنده نامیده می‌شد، درون جام مسی آتشدان می‌گذارد. موبد زرتشتی پیش از قرار دادن چوب‌ها، طی مراسمی خاص اوستا را که کتاب مقدس دینی زرتشتیان است می خواند.

اتاق‌هایی برای مراسم نیایش پیرامون آن طراحی شده است. سر ستون‌ها و ازاره‌های سنگی این بنا با نقوش برجسته‌ی زیبا، کار هنرمندان اصفهانی است که در اصفهان تراش خورد و به یزد حمل شده است. به نظر می‌رسد معماری بنا تا حدودی از معماری آتشکد‌های پارسیان هند تاثیر گرفته باشد.

آتشکده زرتشتیان یزد

مقاصد گردشگری

خدمات ویزا

تور طبیعت گردی کودک

تورهای طبیعت گردی

کویر مصر

کویر مصر

کویر مرنجاب

تور کویر مرنجاب

کویر مصر

کویر مصر

کویر مرنجاب

تور کویر مرنجاب

اشتراک این مطلب