پاسارگاد – شیراز – فارس

هخامنشیان پایه گذار مجموعه پاسارگاد

معماران هخامنشی از هوش و ذکاوتی سرشار بهره مند بوده‌اند. زیرا در آثار آن‌ها اصولی رعایت شده که بعدها به عنوان اصول معماری ایرانی معمول و موسوم گردید. هخامنشیان هرچه بنا کردند به استثنای پاره‌ای از موارد، مصالح بوم آور را در نظر گرفتند. پاسارگاد را می‌توان از پروژه‌های عظیم و آغازین امپراطوری هخامنشی محسوب نمود. هخامنشیان با این که قبلا در مسجد سلیمان آثاری از خود به جا گذاشته بودند، اما پاسارگاد داستانی دیگر دارد. پاسارگادی که به اعتقاد بسیاری از مورخین، نخستین پایتخت امپراطوری نوپایی بود که از همان جا سایر نقاط کشور بزرگ و پهناور ایران آن روز تسخیر گردید.

پاسارگاد

معرفی مجموعه پاسارگاد

پاسارگاد را باید از کارهای کوروش بزرگ قلمداد کرد. در پاسارگاد هنر ایرانی با آثاری نظیر کاخ دروازه و تل تخت وحدت یافته تر می‌شود. در این محوطه مجموعه‌ای از کاخ‌ها، مقابر، پل، و کوشک‌هایی برپا گردیدند که هر یک از آن‌ها جای بررسی و مطالعه‌ای جداگانه دارند. تمام آن چه که یک اثر معمارانه باید داشته باشد، در این ساختمان‌ها رعایت گردیده است. با آرسیماتور همراه شوید تا به شرح و توصیف جزئیات معماری برخی از این بناها بپردازد.

پاسارگاد

رازهای تل تخت در پاسارگاد

این اثر معماری، صفه بزرگی است مشرف به تمام کاخ‌ها و باغ‌های پیرامون خود که در پاسارگاد بر روی تپه‌ای به بلندای 50 متر واقع شده. بقایای دیوار سنگی بزرگ آن هنوز قابل ملاحظه است. سکوی این بنا از سنگ‌های بزرگ تراشیده شده در نما و سنگ‌های لاشه‌ای در دیوار اصلی ساخته شده است. بخش غربی این سکو را از ستیغ و لبه یک تپه کوه مانند ساخته‌اند و سپس مجموعه‌ای از کاخ‌ها و سایر تاسیسات را روی آن ایجاد کرده‌اند. بی هیچ گمانی این تخت را برای زیربنای کاخ‌های باشکوهی، همانند کاخ‌های تخت جمشید به وجود آورده‌اند.

نکته قابل ذکر در سنگ‌های تراشیده آن است که در معماری به سنگ‌های بادبر معروف هستند و با بست‌های فلزی به شکل دم چلیچه‌ای به هم متصل شده‌اند. درباره زمان ساخت آن دیوید استروناخ معتقد است که باید به فرمان کوروش در زمانی که پاسارگاد پایتخت امپراتوری هخامنشی بوده، ساخته شده باشد. به هر روی با این که در ساختمان مزبور خرابی بسیاری دیده می‌شود ولی طرح تقریبی بازسازی شده آن اندکی از عظمت و شوکت معماری آن را نمایش می‌دهد.

پاسارگاد

متفاوت ترین مقبره ی سنگی در پاسارگاد

نخستین اثری که در دشت مرغاب و دهکده مادر سلیمان (پاسارگاد) جلب توجه می‌کند مقبره کوروش است. بنای سنگی باشکوهی که در حدود بیست و پنج قرن پیش ساخته شد. این بنا در میان مردم به نام قبر مادر سلیمان نیز معروف است. بنا از دو بخش تشکیل شده: 1- قسمت سکو مانند که یادآور زیگورات چغازنبیل دوره ایلامی است 2- قسمت بالایی آن که در آن یک اتاق کوچک با سقفی سنگی به صورت شیروانی ایجاد شده.

بخش سکو مانند از شش طبقه تشکیل یافته که بلندی این قسمت 5.35 متر است، بخش ب اتاقک کوچکی با درگاهی به عرض 87 سانتی متر و ارتفاع 1.3 متر است. کل بنا از سنگ ساخته شده و یکی از آثارمعماری بسیار زیبای دوران هخامنشی به شمار می‌آید.

پاسارگاد

کاخی با نقوش برجسته در پاسارگاد

کاخ دروازه که در شرق محوطه کاخ‌ها واقع شده، اندکی بیرون از خط حصاری است، که مجموعه کاخی در آن قرار دارند. ابعاد آن 36*36 متر و بناییست ستون دار با دو ردیف 4 تایی ستون‌های سنگی که جرز دیوارها نیز از سنگ ساخته شده است. این بنا چهار مدخل ورودی دارد که دوتا از آن‌ها بزرگ تر از دوتای دیگرند.

بر روی سطوح مدخل ورودی نقوش برجسته‌ای از ترکیب انسان و گاو، انسان و ماهی وجود دارد و درگاه شمالی آن نقش یک انسان بالدار را نشان می‌دهد که بعضی آن را به کوروش بزرگ تعبیر کرده‌اند. ستون‌ها دارای پایه‌هایی از سنگ سیاه و زرد، شبه مرمر هستند. کف کاخ را نیز با سنگ‌های بدون شکل هندسی منظم سنگ فرش نموده‌اند.

پاسارگاد

کاخ بار عام  کوروش

مجموعه کاخ‌ها و باغ شاهی را می‌توان یکی از قدیمی ترین نمونه‌های موجود از نوع خود محسوب نمود که شامل دو کاخ بارعام و اختصاصی کوروش، دو بنای کوشک و مجموعه‌ای از آب نماها و خیابان‌ها است.

کاخ بار عام کوروش از یک تالار مرکزی و دو ردیف چهارستونی سنگی تشکیل یافته که چهار ایوان در جهات اربعه آن نیز دارای دو ردیف ستون سنگی است. فاصله ستون‌ها در این بخش‌ها کم تر از تالار مرکزی است. تالار مرکزی همانند کاخ دروازه دارای چهار مدخل ورودی در چهار جهت است. این بنا نیز از سنگ و خشت ساخته شده و کف آن را با مهارت کم نظیری سنگ فرش نموده‌اند. ستون‌های به جا مانده نشانگر آن است که بدون تزیین‌اند.

پاسارگاد

کاخ اختصاصی کوروش – پاسارگاد

این کاخ از نظر نقشه و شکل مانند کاخ بار عام است و عبارت است از یک تالار مرکزی با 5 ردیف 6 تایی ستون‌های سنگی، چهار ایوان در چهار جهت و دو اتاق در گوشه شمال غربی و جنوب غربی. ابعاد آن در حدود 3*22.5 متر و وسعت آن 700 متر مربع است. جرز درگاه‌های این بنا از سنگ زرد شبه مرمر که در نزدیکی پاسارگاد وجود دارد ساخته شده است. ترکیب سنگ سیاه و زرد در پایه ستون‌ها جالب و دیدنی است. شالی پایه ستون‌ها دارای تزیینات قاشقی است که در جای دیگری از آن استفاده نشده بود.

پاسارگاد

کوشک های باغ شاهی – پاسارگاد

در میان مجموعه باغ‌ها و کاخ‌های شاهی پاسارگاد دو بنای زیبا قرار دارد، هرکدام از آن‌ها دارای یک سالن مرکزی است که چهار ایوان در چهار جهت دارد. ایوان‌های شمالی جنوبی کوشک A دارای چهار ستون در هر ردیف هستند و ایوان‌های شرقی و غربی به خاطر کم عرض بودن، دارای یک ردیف ستون است. کوشک B در ایوان‌های شرقی و غربی چهار ستون در یک ردیف و در ایوان‌های شمالی و جنوبی یک ستون دارند. این بناها در حقیقت راه ارتباطی به کاخ‌های اختصاصی و بارعام کوروش بوده‌اند.

پاسارگاد

باغ حیرت آور پاسارگاد

مجموعه‌ای است زیبا و منسجم که کاخ‌ها و کوشک‌های متعددی را در خود جای داده است. این باغ را می‌توان یکی از زیباترین باغ‌های جهان دانست. باغ پاسارگاد یکی از نخستین نمونه‌های چهارباغ سازی در ایران محسوب می‌شود که تا آن زمان وجود داشته است. زیبایی و شهرت باغ‌هایی از این نوع بوده که واژه پردیس- فردیس- فردوس (باغ) فارسی به چند زبان بزرگ و معروف جهان نفوذ کرده است. این امر نشانگر قدمت باغ سازی به ویژه چهارباغ سازی در ایران است که چهارباغ سازی در دوره صفویه نیز متاثر از این دوره است.

پاسارگاد

مقبره کمبوجیه یا زندان سلیمان پاسارگاد

مقبره کمبوجیه بنای سنگی مکعب مستطیل شکلی است، که از سنگ‌های سفید بزرگ تراشیده شده و متاسفانه تنها یکی از دیواره‌های چهارگانه و سقف آن سالم مانده است. این بنا از هر نظر قابل مقایسه با بنای کعبه زرتشت نقش رستم در مرودشت است. البته به طور قطع قدیمی تر از بنای فوق الذکر است.

پاسارگاد

زیبایی پل پاسارگاد

از دیگر آثار پاسارگاد می‌توان به پلی به جای مانده از این دوره اشاره کرد. این پل وسیع و بزرگ دارای دو دیوار است با عرضی حدود 15.65 متر و طولی به همان اندازه که در فاصله‌ی دو دیوار سه ردیف سه تایی ستون سنگی قرار دارد. این ستون‌ها همگی استوانه‌ای شکل می‌باشند.

پاسارگاد

مقاصد گردشگری

خدمات ویزا

تور طبیعت گردی کودک

تورهای طبیعت گردی

کویر مصر

کویر مصر

کویر مرنجاب

تور کویر مرنجاب

اشتراک این مطلب