معرفی طاق بستان

در شمال شهر کرمانشاه در دامنه کوه پروا، در کنار چشمه‌ای پر آب که از دل سنگ خارج می‌شود، حجاری‌هایی از زمان ساسانیان باقی مانده است که قسمتی از این حجاری‌ها به دلیل واقع شدن در میان دو تاق سنگی از آسیب فرسایش مصون مانده‌اند تا حدی که گوئی آن‌ها را تازه حجاری کرده‌اند.

طاق بستان

حجاری های طاق بستان

حجاری قدیمی تر، تاجگذاری اردشیر دوم ساسانی را نشان می‌دهد که اهورامزدا و یا موبد موبدان حلقه ای را که سمبل سلطنت می‌باشد به اردشیر اهدا می‌کند.

در کنار اهورامزدا، میترا، الهه آتش ایستاده است و شعاع‌های نوری از اطراف سر میترا ساطع می‌شود. بعضی از مورخین و باستان شناسان عقیده دارند که این پیکره به زرتشت تعلق دارد و نه به میترا.

طاق بستان

نام‌گذاری طاق بستان

این محل به طاق بستان معروف شده است. اطلاق کلمه بستان به این محل هیچ مناسبتی ندارد و نام صحیح این محل ” طاق گستهم” بوده است که به مرور زمان به علت سختی تلفظ کلمه “گستهم” این محل به بستان معروف شده است.

طاق بستان

گستهم نام یکی از سرداران معروف ساسانی می‌باشد که این سردار در زمان یزدگرد اول، شیربان شاه بوده است و او همان کسی است که تاج پادشاهی را در میان دو شیر قرار داد و بهرام گور برای اثبات شجاعت خود آن تاج را از میان دو شیر برداشت و به سر خود گذاشت.

طاق بستان

زمانی که بهرام گور به پادشاهی رسید گستهم را هم به وزیری خود انتخاب نمود. گستهم به خاطر علاقه فراوانی که به چشمه‌های کوه پروا داشت دستور داد که در آن محل دو تاق در دل کوه بکنند تا تاق‌ها در موقع تابش شدید آفتاب و نیز در موقع بارندگی پناهگاهی برای کسانی که در آنجا هستند باشد. این محل از همان زمان به “طاق گستهم” معروف شد.

طاق بستان

طاق بستان – نقش خسرو پرویز

زمانی که شاپور سوم به پادشاهی رسید، دستور داد پیکره خود و پدرش را بر دیواره سنگهای تاق کوچک گستهم نقش نمایند که در این نقش خسرو پرویز ایستاده است و دست چپ او اهورامزدا یا موبد موبدان و نیز در سمت راست او آناهیتا، الهه آب‌ها در حالیکه سبوی آبی در دست دارد نقش بسته است.

طاق بستان

بعضی ها تصور می‌کنند که نقش سمت راست شاپور، همان شیرین، سوگلی شاپور می‌باشد که فرهاد معروف را به کشتن داد ولی این تصور نمی‌تواند صحیح باشد چون برای خسرو پرویز که به روایتی در حرمسرایش 2000 زن داشته است شیرین آنچنان هم شیرین نبوده است که دستور بدهد پیکره او را هم در کنارش نقش نمایند و نقش راست یقینا همان آناهیتا است که پرستشگاه او هم در فاصله نزدیکی در کنگاور بوده است.

طاق بستان

در این نقش، اهورامزدا و آناهیتا تاج‌هائی را به خسرو پرویز اهدا می‌نمایند. در پائین نقش دیوار روبروی تاق بزرگ، پیکره خسرو پرویز را نشان می‌دهند که مسلح و سوار بر اسب معروف خود شبدیز می‌باشد.

در دیوار سمت چپ تاق بزرگ، خسرو پرویز را در حال شکار گراز نقش کرده‌اند. در دیوار سمت راست هم خسرو پرویز را در حال شکار گوزن نشان می‌دهند.

طاق بستان

طاق بستان – خراب کاری پادشاهان قاجار

پادشاهان قاجار که تماما آدم‌های جلف و مسخره‌ای بوده‌اند و علت آن هم این بود که قاجارها پادشاهی را با نیروی اندیشه و خرد سیاست خود به دست نیاورده بود بلکه تمام آنها دست پرورده استعمار بوده‌اند. پادشاهان قاجار گاهی فکر می‌کردند که واقعا شاه ایران زمین هستند و سعی می‌کردند ادای شاهان بزرگ هخامنشی و ساسانی را در بیاورند.

طاق بستان

و به همین علت در بعضی محل‌های باستانی که آثاری از هخامنشیان و ساسانیان بود، قاجارها هم خودشان را نخود آش می‌کردند که در کنار آنها وجود حقیرشان را مطرح نمایند.

خرابکاری‌های فتحعلیشاه در چشمه ری غار فیروز کوه و نیز بر روی الماس‌های معروف کوه نور و دریای نور باقی مانده است.

در طاق بستان هم، محمد علی میرزای دولتشاه، پسر فتحعلیشاه، نقشی از خودش را بر بالای دیوار سمت چپ تاق بزرگ حک کرده است که یعنی ما هم هستیم.

طاق بستان
اشتراک این مطلب